Wat ik leerde van ”de moed van imperfectie” van Brené Brown

Geplaatst op

Ik had veel last van perfectionisme, onzekerheid en het gevoel te hebben er niet bij te horen. Ervan overtuigd zijn dat dat ook echt zo is wat ik dacht, tot leren dat niet bestaat hoe ik dacht. Er van los dat ik hiervoor ook in therapie ben geweest, heb ik ook heel veel gehad aan het boek ‘de moed van imperfectie van Brené Brown. Zij legt op een fijne manier uit -met ook veel kwestbare voorbeelden van haarzelf – uit over het toelaten van imperfecties en kiezen voor authenticiteit. Angst, oordeel en eenzaamheid komt voort uit zelfafwijzing, het is de moed, compassie en verbondenheid die je nodig hebt om tegen jezelf te zeggen dat jij in elk situatie goed genoeg bent. Kiezen voor jezelf, dat jij goed genoeg bent is in deze tijd waarin wij leven een verzet, die zekerheid uitstraalt. Om te leven met hart en ziel. Ik ben zo te spreken over dit boek, dat ik graag de dingen die ik ervan leerde met jullie wil delen. Misschien dat het iets aanspoort 😉  

Schaamte

Iets wat altijd heel pijnlijk voelt, en heel gevaarlijk is. Omdat schaamte destructief is en je eigenlijk al zegt ”ik ben fout”, fout in wij jij bent, want je kan en doet. Schaamte is dus eigenlijk bang om niet goed genoeg te zijn, er niet bij te horen en om niet lief te hebben. Door die kwetsbaarheden te uiten, ga je je eigenlijk schamen. Er is namelijk helemaal geen algemene lat in wie je moet zijn, wat je moet kunnen en wat je moet doen. Omdat jij je schaamt dat je niet aan ”eisen” voldoet, krijg je dus gevoelens van schaamte. Het zit dus allemaal heel erg in het perfect willen zijn. Schaamte is perfectie. De stukken van jouw imperfectie die je wilt verbergen, zijn onthuld. Dat is wat je gaat denken als je je schaamt. Een mooi voorbeeld die Brené Brown uitlegt in het boek, en durf te wedden dat iedereen dit gaat herkennen: als jij met een groep individueel een test moet invullen, en je begrijpt een vraagstelling niet, vinden veel het vaak heel lastig om door de ruimte te roepen dat ze vraag X niet begrijpen. Je wilt hier wat hulp bij, en hulp is natuurlijk heel kwetsbaar. Op dit moment ga je je eigenlijk schamen, omdat jij een imperfectie deelt. Vaak is het zo dat het gevoel van schaamte je gaat weerhouden deze vraag te vragen, terwijl je alleen even door dat gevoel van schaamte en ongemak moet bijten.   

Zo zat ik is in de bus met een groep, en ik moest onwijs nodig plassen en vond het eerlijk gezegd een beetje vervelend om te vragen of de chauffeur kon stoppen. Ik was bang dat iedereen het vervelend zou vinden dat we weer stopten omdat één iemand zijn blaas niet kon ophouden. Al mijn moed verzameld heb ik de chauffeur gevraagd te stoppen, en wat bleek: meer dan de helft van de bus stapte uit voor een plaspauze ;). Vaak is het zo dat als jij een vraag hebt, of een onzekerheid die je overspoelt met schaamte je bij lange na niet de enige bent die dit op dat moment ervaart.

Tips om wat te doen aan schaamte:

  1. Bewust worden wanneer jij weet dat je schaamte hebt, en waarom je dat hebt
  2. Schaamte vergt zich dieper als je het geheim houdt, je gaat het dan telkens oordelen. Heb het is gewoon over het moment dat jij je schaamde met een goede vriend/vriendin
  3. Ga er van uit dat iedereen deze gevoelens ervaart en ze net zo lastig vindt. Dat is echt zo

Vertrouwen op intuïtie

Dit is zo onwijs belangrijk. Jij bent de enige die kan bepalen of de keuze die je gaat maken de juiste is, en sterker nog. Een keuze kan echt niet fout zijn. Kom je van je keuze in een probleem? Dan leer je er namelijk van, dat is al veel beter dat je telkens problemen ontwijkt omdat je naar een ander luistert. Fouten die jij maakt en van leert, zijn één van de de meest waardevolle leerpunten vind ik. Veel mensen zijn ervan overtuigd dat er bepaalde ”regels” zijn, dat het bijna verplicht is om te luisteren naar een docent, ouders etc. Om te kiezen voor authenticiteit is het belangrijk de bevestiging van anderen los te laten en te vertrouwen op wat jou ziel wilt. Voelt vóór jou een keuze goed? Dat moet je deze maken, zelfs als jouw ouders, beste vriend(in) of wie dan ook het je vervloekt. De enige die je nodig hebt in het maken van beslissingen in dit leven is jezelf. 

Vergelijkingen met anderen en perfectionisme loslaten

Vergelijken lokt perfectie uit, en zoals ik al zei; perfectie is schaamte. Als jij jezelf gaat vergelijken ga je je aanpassen om uit te blinken. Terwijl als je vertrouwt in je eigen hart en ziel, je je niet hoeft aan te passen en ook nog eens uit blinkt. Bij jezelf vergelijken gaat het niet over zelfacceptatie, verbondenheid en authenticiteit, maar om net

zo willen zijn als iedereen. Maar dan beter. Dat is een vermoeiend perspectief, omdat je jezelf helemaal niet hoeft te vergelijken met een ander. Door naar jezelf te kijken, op jezelf te reageren en reflecteren zal je meer authenticiteit krijgen. Dat is niet perfect maar moedig, moed en authenticiteit zijn denk ik wel één van de belangrijkste ingrediënten in deze wereld.

Als jij je ervan overtuigd bent dat een ander perfect is, ga je daaraan je lat leggen en krijg je veelal dit soort vermoeiende gedachten:

  • Ik ben pas goed genoeg als; ik ook zoveel vrienden heb
  • ik ben pas goed genoeg als; ik nog iets meer afval
  • ik ben pas goed genoeg als; ik ook muziek kan uitbrengen
  • ik ben pas goed genoeg als; ik echt kan rondkomen als fotograaf
  • ik ben pas goed genoeg als; ik 10 jaar verder ben en een droomhuis en -auto kan kopen
  • ik ben pas goed genoeg als; ik weer ga daten met vrouwen
  • ik ben pas goed genoeg als; ik goedkeuring krijg van IEDEREEN
  • ik ben pas goed genoeg als; ik alles tegelijk kan, en het ook nog is afmaak

Ik wil even een aantal hele goede stukken uit het boek van Brené Brown citeren waar in ze heel mooi verteld wat perfectionisme nou eigenlijk precies is in ons brein:

– Perfectionisme is niet hetzelfde als je best doen. Perfectionisme heeft niets te maken met gezonde prestaties en groei. Perfectionisme is de overtuiging dat we, als we perfect leven, er perfect uitzien en alles perfect doen, de pijn van verwijten, afkeuring en schaamte kunnen minimaliseren of voorkomen. Perfectionisme is een vorm van zelfbescherming -een loodzwaar schild dat we met ons meeslepen vanuit de gedachte dat het ons zal beschermen, terwijl het juist datgene is wat ons ervan weerhoudt onze vleugels uit te slaan.

– Perfectionisme is geen vorm van zelfverbetering. Waar het bij perfectionisme in wezen om draait, is goedgekeurd en geaccepteerd worden. De meeste perfectionisten werden als kind geprezen om hun prestaties en gedrag (cijfers, manieren gehoorzaamheid, uiterlijk, sportprestaties). Ergens onderweg hebben ze de volgende gevaarlijke en belemmerende overtuiging opgepikt: ik ben wat ik doe en hoe goed ik dat doe. Plezieren. Presteren. Perfectioneren. Gezonde inspanning is op jezelf gericht: hoe kan ik beter worden? Perfectionisme is op de ander gericht: wat zullen ze ervan vinden?


– Perfectionisme is een schadelijk en verslavend systeem van overtuigingen dat uitgaat van de volgende gedachte: als ik er perfect uitzie, perfect leef en alles perfect doe, kan ik de pijnlijke gevoelens die worden veroorzaakt door schaamte, afkeuring en verwijten voorkomen of tot een minimum beperken.

– Perfectionisme is zo schadelijk, omdat perfectie domweg niet bestaat. Het is streven naar een onhaalbaar doel. Bovendien heeft perfectionisme te maken met hoe we gezien willen worden, namelijk als perfect. En ook dat is een onhaalbaar doel, want op hoe we door anderen gezien orden hebben we geen enkele invloed, hoeveel tijd en energie we er ook in steken. 

Neem tijd om te spelen en rusten

Inplaats van telkens gericht te zijn op prestaties, doe eens iets om te spelen. Onderneem iets zonder doel, wellicht zal je schaamte voelen omdat eigenwaarde gekoppeld is aan presteren. De tijd nemen en niets doen roept gelijk gevoelens op; want het liefst besteden wij onze tijd nuttig. Dit gaat van het zijn op je werk, tot geweldige ervaringen op vakantie, we willen altijd het gevoel hebben dat er maar ook ”iets” gebeurt. Maar wat is die ”iets”? Juist ja, dat weet je niet eens, die ”iets” is pure onrust. Als we niet iets kunnen meten aan resultaten, vinden we al gauw dat we niks doen en onze tijd verspillen. En eigenlijk is dat niets doen dus helemaal niet nutteloos. Juist als je niets doen komt je brein in werkingen, je gaat allerlei informatie verwerken die je hebt verzamelt. Als jij telkens wilt presteren, heb jij geen tijd om te verwerken ;). Zodra jij niets gaat doen, zal je vanzelf nieuwe ideeën en gedachten ontwikkelen die niet te forceren zijn. Ik denk dat iedereen dit ook wel herkent, meestal krijg je de leukste ideeën als je dus op vakantie bent, in de trein muziek luistert of gewoon een hele ontspannen dag hebt. Vanuit verveling komt dus creativiteit, als jij constant jezelf aandringt om te blijven presteren zal juist je aandachtsboog korter worden. Doelloos dwalen is wat veel filosofen en kunstenaars doen,  dan komen vanzelf wel de beste ideeën en inspiraties naar boven, soms is het gewoon prima om je door toeval te laten leiden inplaats van plannen voort te zetten.

 

Be kind, be human, be authentic, be courage <3

Guido